Цифрлық шежіре: орталық азияның ауызша генеалогияларын жасанды интеллект көмегімен қалпына келтіру
DOI:
https://doi.org/10.53360/3107-0493-2026-2(8)-7Кілт сөздер:
цифрлық мұра; ауызша генеалогия; жасанды интеллект; шежіре; мәдениетті сақтау.Аңдатпа
Түркі халықтарының ауызша шежіре дәстүрлері жылдам урбанизацияға, ұрпақтар алшақтығына және дәстүрлі білім тасымалдаушылардың жоғалуына байланысты жойылу қаупіне төнгелу тұр. Цифрландыруға бағытталған қазіргі күш-жігер статикалық мұрагаттауға назар аударады.
Жасанды интеллект арқылы ауызша шежірелерді реконструкциялау және верификациялау құрылымын ұсыну. Әдістер мен нәтижелер. Жүйе 312 тұлғаны қамтитын 47 шежіре жазбасында сынақтан өткізілді. Алгоритм байланыстарды реконструкциялауда 84,6% дәлдікке және сәйкессіздіктерді анықтауда 91,2% дәлдікке қол жеткізді. 23 бұрын белгісіз туыстық байланыс болжамдалды. Жетінші атаның құрылымдық «тірек позициялары» анықталды. Қорытынды. ЖИ көмегімен реконструкциялау Орталық Азия дәстүрлерін масштабты цифрландыруды қамтамасыз етеді.
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Zhaxylyk Khussainov (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Дүние жүзінде.
Авторлық құқық мақала жазуға елеулі үлес қосқан әрбір бірлескен автордың адалдығы мен жауапкершілігін білдіреді.
Автор журналдың веб-сайтына тиісті сілтемені көрсеткен жағдайда өз басылымдарын институционалды немесе басқа қоймаларда сақтауға құқылы.
